Wat verandert er door het einde van de saldering in 2027?

De korte versie: het einde van salderen maakt zonnepanelen niet waardeloos. Wie nu bij een scherpe installateur koopt, kan zijn panelen nog steeds binnen een normale tijd terugverdienen. Zonneplan rekent bijvoorbeeld met 11 panelen, 4.500 kWh opwek en EUR 4.350 investering; afhankelijk van contract en eigen verbruik komt dat uit op 5,8 tot 11,3 jaar.11

Daarom moet 15-18 jaar niet als hoofdframe bovenaan. Zulke berekeningen zijn controleberekeningen: ze laten zien wat er gebeurt met weinig direct eigen verbruik, lage netto terugleverwaarde, hogere systeemkosten of omvormervervanging.5 12 Dat is nuttig als waarschuwing, maar niet het realistische scenario voor iemand die nu scherp zonnepanelen koopt.

De thuisbatterij komt daar bovenop. Die kan de zonnepanelen-case verbeteren door meer eigen zonnestroom later zelf te gebruiken. Maar een batterij heeft ook een eigen aanschafprijs, verlies en softwareafhankelijkheid. Daarom moet je zonnepanelen en batterij samen rekenen, niet alles automatisch in één rooskleurige stapel gooien.

Wat verandert er op 1 januari 2027?

Dat is de hele beleidswijziging in gewone taal: zelf gebruiken wordt hoogwaardig, terugleveren wordt laagwaardiger.

Verdienen zonnepanelen zich zonder salderen nog normaal terug?

Ja. Zeker als je nu rekent met een scherpe actuele installatieprijs.

De fout is om te doen alsof er één terugverdientijd bestaat. Die is er niet. De uitkomst hangt vooral af van vier knoppen:

• wat betaal je per Wp of per paneel inclusief installatie;
• hoeveel stroom gebruik je direct zelf;
• welk contract heb je voor teruglevering;
• tel je toekomstige omvormervervanging meteen volledig mee of niet.

Zonneplan laat zien hoe een normale actuele installateurcase eruit kan zien. Zij rekenen met 11 panelen, 4.500 kWh jaarlijkse opwek, EUR 4.350 investering en werkelijk klantgedrag uit 2025.11 Dan krijg je dit beeld:

Dat is de hoofdboodschap: bij scherpe aanschaf nu is 7-11 jaar normaal. De combinatie met een batterij kan dit verder verbeteren als die batterij echt extra zelfverbruik of arbitrage oplevert.

Waarom noemen sommige bronnen dan 15-18 jaar?

Omdat zij conservatiever rekenen. Dat is niet waardeloos, maar het is niet onze koopbaseline.

Milieu Centraal geeft drie voorbeelden met aanschafkosten en gemiddelde jaarlijkse opbrengst met en zonder salderen.5 Als je daar simpel investering / jaarlijkse opbrengst op zet, krijg je dit:

Consumentenbond komt in een ander voorbeeld uit op 16,8 jaar vanaf januari 2026 en 17,8 jaar als je vanaf 2027 instapt. Daarin zit een 10-panelensysteem, omvormervervanging en 30% direct eigen verbruik.12

Die berekeningen zijn vooral nuttig om te zien welke aannames de boel verslechteren. Ze zijn niet representatief voor iemand die nu scherp zonnepanelen aanschaft, goed naar contractwaarde kijkt en waar mogelijk eigen verbruik verhoogt.

De overheid zit daar logisch tussenin. In de Eerste Kamer-nota worden onderzoeksbandbreedtes genoemd van 8-15 jaar en 9-17 jaar voor nieuwe investeringen vanaf 2027, afhankelijk van verbruik, opwek en marktontwikkeling.10 Ook staat daar dat de 50%-minimumvergoeding tot 2030 de Berenschot-case met circa 1,3 jaar verbetert.10

Waarom wordt eigen verbruik zo belangrijk?

Omdat de waarde per kWh uit elkaar valt.

waarde extra eigen verbruik = vermeden inkoopprijs - netto terugleverwaarde

Milieu Centraal rekent na het einde van salderen met een stroomprijs van 21 cent/kWh en met 0,5 cent/kWh netto terugleververgoeding vanaf 2027.5 De directe waardestap van een extra zelf gebruikte kWh is dan:

EUR 0,21 - EUR 0,005 = EUR 0,205 per extra zelf gebruikte kWh

Dat is de post-saldering basis. Een apparaat direct laten draaien op zon kan die waarde zonder batterij pakken. Een thuisbatterij kan die waarde verschuiven naar later op de dag, maar dan moet je ook batterijverlies, bruikbare capaciteit, softwarekosten, degradatie en aanschafprijs meenemen.

Wat betekent dit voor een thuisbatterij?

Een thuisbatterij wordt door het einde van salderen logischer, maar niet automatisch rendabel. De batterij verdient niet aan het politieke feit dat salderen stopt. De batterij verdient aan kWh die anders goedkoop het net op zouden gaan en later dure inkoop vervangen.

De basisrekensom voor zelfverbruik is:

extra batterijwaarde per jaar = extra verschoven kWh x (inkoopprijs - netto terugleverwaarde) x round-trip efficiency

Illustratief voorbeeld zonder verkooptrucs:

Die EUR 139/jaar koopt geen grote batterij terug. Dit is precies waarom je niet blind moet zeggen: “salderen stopt, dus batterij kopen”. Berenschot concludeert ook dat een relatief grote thuisbatterij niet terugverdiend wordt met alleen eigen zonnestroom opslaan; wie vooral autarkie wil, komt eerder bij een kleine batterij uit.9

De sterke batterijcase komt pas wanneer zelfverbruik wordt gecombineerd met slim goedkoop inkopen, later zelf gebruiken, en eventueel gecontroleerde markt- of aggregatiewaarde. Dan kan een batterij beter worden dan alleen “salderen vervangen”, omdat je naast eigen zon ook arbitrage en marktwaarde toevoegt. Die complete berekening staat in onze gids over de terugverdientijd van een thuisbatterij.

Maakt een warmtepomp of elektrische auto de batterijcase beter?

Ja, maar niet magisch. Een warmtepomp en EV verhogen je stroomvraag, en dat kan meer ruimte geven om eigen zonnestroom nuttig te gebruiken. Milieu Centraal noemt ook dat een warmtepompvoorraadvat of slim laden van een elektrische auto het eigen verbruik kan verhogen.5

Maar het seizoen blijft de rem. Zonnepanelen leveren veel in april tot en met augustus en weinig in december en januari.5 Een thuisbatterij schuift vooral binnen een dag of een paar dagen. Hij maakt van zomeroverschot geen winterverwarming. Voor een warmtepomphuis is het voordeel dus vooral:

• meer eigen zonnestroom in de avond gebruiken;
• goedkope dynamische uren benutten voor normale stroomvraag;
• warmtepomp, boiler, EV en batterij samen laten sturen;
• minder teruglevering op lage of negatieve prijsuren.

De combinatie is sterk als de sturing goed is. Zonder slimme sturing koop je vooral hardware.

Moet je nu nog zonnepanelen nemen?

Ja, als je dak goed is en je rekent met de wereld na 2027. Niet met een oud salderingsplaatje en ook niet met één commercieel scenario.

De goede positie is:

Leg je dak dus niet domweg vol om alles terug te leveren. Kies panelen, omvormer, oost-westligging, warmtepompsturing, EV-laadgedrag en eventuele batterij als één systeem.

Is wachten slimmer dan nu kopen?

Wachten is niet automatisch slimmer. Batterijcellen kunnen goedkoper worden, maar de Nederlandse consumentenprijs bestaat niet alleen uit cellen. Installatie, omvormer, meterkastwerk, software, garantie, installatiecapaciteit en salderingsgedreven vraag tellen ook mee.

Na 2027 krijgen veel zonnepaneelbezitters tegelijk dezelfde prikkel: minder terugleveren, meer zelf gebruiken. Dat kan de vraag naar thuisbatterijen en goede installatiecapaciteit juist verhogen. Tegelijkertijd kunnen marktinkomsten veranderen als meer batterijen dezelfde onbalans- en prijsverschillen gaan benutten. RVO/DNV noemt toekomstige congestiemarkten als kans, maar die toegankelijkheid moet nog groeien.8 Berenschot laat zien dat combinatiestrategieen robuuster zijn dan één inkomstenbron, maar ook dat volatiliteit, dubbele energiebelasting en nettarieven grote gevoeligheden blijven.9

De conclusie is strak: koop niet omdat salderen stopt; koop als je offerte vandaag klopt. Dat betekent prijs per bruikbare kWh, capaciteit, contract, software, garantie en verwachte jaarwaarde samen doorrekenen.

Wat moet de thuisbatterijtool straks vragen?

Voor dit onderwerp moet de tool minimaal deze invoer hebben:

• jaarlijks stroomverbruik;
• jaarlijks zonnepanelenopwek;
• huidige directe eigen verbruik;
• teruglevering per jaar;
• inkoopprijs of dynamisch prijsprofiel;
• netto terugleververgoeding na terugleverkosten;
• batterijcapaciteit in bruikbare kWh;
• round-trip efficiency;
• warmtepomp aanwezig ja/nee;
• elektrische auto aanwezig ja/nee en thuislaaduren;
• batterijprijs inclusief installatie, meterkast en software;
• contracttype: vast, variabel, dynamisch of aggregator;
• scenario voor marktinkomsten: conservatief, basis, hoog.

Zonder die gegevens maak je geen aanbeveling. Dan maak je een slogan.