Hoe lang duurt de installatie van een warmtepomp?

Hoelang duurt het per type

Wat je te wachten staat op de installatiedag

Tijdens de installatie zit je een periode zonder verwarming en warm water. Bij een hybride warmtepomp is dat hooguit een paar uur — de cv-ketel moet even worden losgekoppeld om de warmtepomp aan te sluiten, maar daarna functioneert de ketel weer als back-up. Bij een all-electric installatie kan het een halve tot hele dag duren voordat het systeem draait, omdat de cv-ketel wordt verwijderd en het nieuwe systeem volledig moet worden aangesloten en opgestart³.

Hoomie adviseert om hier praktisch op voorbereid te zijn: breng de installatiedag buitenshuis door, of zorg voor een alternatieve warmtebron als het midden in de winter is³. Bij een hybride installatie is dit minder kritisch, omdat de ketel dezelfde dag nog als vangnet beschikbaar is.

De installateurs — doorgaans komen er twee — beginnen vroeg in de ochtend en werken de hele dag door. Ze boren gaten in de buitenmuur voor leidingen, plaatsen de buitenunit, monteren de binnenunit, en sluiten alles aan op het bestaande verwarmingssysteem. Als de buitenunit op hoogte moet — aan de gevel of op het dak — is soms een hoogwerker nodig. Zorg dat de werkplek bereikbaar en opgeruimd is, zowel binnen als buiten³⁵.

Bij sommige merken wordt de inbedrijfstelling niet door de installateur zelf gedaan, maar door een monteur van de fabrikant. Die komt op dezelfde dag of kort erna langs om het systeem op te starten en de basisinstellingen te configureren³. Dit is een goed teken: het betekent dat de fabrikant controle houdt over de kwaliteit van de opstart.

De installatie is het begin, niet het einde

Een warmtepomp werkt niet optimaal op de dag dat hij wordt geïnstalleerd. Het systeem moet worden ingeregeld — en dat inregelen duurt een heel stookseizoen. Bij installatie van een nieuwe cv-ketel of hybride warmtepomp is waterzijdig inregelen verplicht: de warmte moet goed worden verdeeld over alle radiatoren en verwarmingselementen in huis⁶.

In de praktijk betekent dit dat de stooklijn — de instelling die bepaalt hoe warm het cv-water moet zijn bij een bepaalde buitentemperatuur — in de eerste winter nog niet optimaal staat. Een installateur die de warmtepomp in de zomer plaatst, kan de stooklijn pas goed afstellen als er daadwerkelijk stookbehoefte is. Een goede installateur komt in het eerste stookseizoen terug om de instellingen bij te stellen op basis van hoe de woning zich daadwerkelijk gedraagt³⁶.

Verwacht dus niet dat alles vanaf dag één perfect is. Je stroomverbruik kan in de eerste maanden hoger zijn dan verwacht, en de temperatuur in huis kan op sommige momenten tegenvallen. Dat is normaal bij een nieuw systeem dat nog wordt afgestemd. Neem contact op met de installateur als het niet naar verwachting loopt — maar ga niet zelf aan de instellingen zitten, want daarmee ontregel je het systeem³.

Je stookgedrag verandert

Een warmtepomp werkt fundamenteel anders dan een cv-ketel, en dat vraagt om een aanpassing in hoe je stookt. Een cv-ketel schakelt snel op en af: thermostaat omhoog, ketel brandt, huis wordt warm. Een warmtepomp werkt langzamer maar constanter: hij levert continu warmte op laag vermogen.

Dat betekent dat grote temperatuurschommelingen — ‘s nachts de thermostaat flink omlaag, ‘s ochtends weer omhoog — precies het verkeerde stookgedrag zijn voor een warmtepomp. De warmtepomp moet dan hard werken om het huis weer op te warmen, wat inefficiënt is en de ketel laat bijspringen bij een hybride systeem³⁷.

Het advies is om de thermostaat ‘s nachts hooguit 1 tot 2 graden lager te zetten dan overdag, en het huis op een gelijkmatige temperatuur te houden⁷. Dat voelt tegennatuurlijk als je gewend bent aan een cv-ketel, maar het is de manier waarop een warmtepomp het zuinigst werkt.

Wanneer plan je de installatie

Bij een hybride warmtepomp maakt het moment relatief weinig uit, omdat de cv-ketel altijd als back-up beschikbaar blijft. Je kunt het hele jaar door installeren.

Bij een all-electric warmtepomp is het moment wél relevant. De cv-ketel wordt verwijderd, en als het systeem in de eerste dagen of weken nog niet volledig is ingeregeld, heb je geen back-up. Plan een all-electric installatie daarom bij voorkeur in het voorjaar of de vroege zomer — april tot en met juni is ideaal. Dan heb je de hele herfst om het systeem in te laten regelen vóórdat de echte kou komt¹³.

Wat moet je vooraf zelf regelen

Twee dingen moet je zelf regelen:

1. Meterkast klaar — netverzwaring of extra groep moet vóór de installatiedatum geregeld zijn. Doorlooptijd netbeheerder: weken tot maanden⁶
2. Werkplek toegankelijk — ruim meterkast, cv-ruimte en plek voor buitenunit op. Buitenunit op dak of gevel? Ruimte voor hoogwerker nodig³⁵