Wat als je warmtepomp kapotgaat — ook in de winter?
Begin met veiligheid, niet met resetten. Ruik je gas? Ga naar buiten en bel 0800-9009. Gaat een CO-melder af, zie je rook, vlammen of vonken, of is er direct levensgevaar? Ga naar buiten en bel 112. Staat er water bij elektrische delen of ligt een kabel bloot? Raak niets aan, reset niet en bel de storingsdienst. Zonder acuut gevaar leg je foutcode en toestand vast, doe je alleen gebruikerschecks uit de exacte handleiding en reset je hooguit één keer als die dat toestaat. Test daarna of de ruimteverwarming werkelijk werkt. Zo niet: bel direct de storingsdienst en regel veilige tijdelijke warmte.
Het woord storing zegt nog niet of je veilig bent, of het huis blijft verwarmen en hoeveel spoed nodig is. Begin daarom met twee waarnemingen: is er gevaar en komt er werkelijk nog warmte? Het typeplaatje “hybride” of “all-electric” geeft die antwoorden niet vanzelf.
Kies eerst je situatie
Acuut gevaar
Een veiligheidssignaal stopt de gewone storingscheck.
- Gaslucht: sluit de hoofdgaskraan alleen als dat veilig kan, open deuren en ramen, maak geen vuur en bedien geen lamp of elektrisch apparaat. Bel 0800-9009 en wacht buiten op de storingsdienst.1
- Een CO-melder of mogelijke CO-klachten: waarschuw huisgenoten, ga naar buiten en bel 112. Ga niet eerst op zoek naar de fout in ketel of warmtepomp.2
- Rook of vlammen: waarschuw huisgenoten, verlaat de woning via de kortste veilige weg en bel 112.3 Ook bij ander direct levensgevaar bel je 112; dat nummer is voor spoedeisende hulp, waaronder brand en levensbedreigende situaties.4
- Water bij het toestel of een blootliggende kabel: blijf van toestel, kabels, stekkers, schakelaars en eventueel water op de vloer af. EnergieVeilig waarschuwt dat vocht elektriciteit geleidt, dat je een elektrisch apparaat niet met natte handen of met je voeten in water moet aanraken en dat je een blootliggende kabel niet moet aanraken.5 Reset niet en bel de storingsdienst. Zie je rook, vonken of direct levensgevaar, ga dan naar buiten en volg de 112-route.
Foto’s, foutcodes en contractvragen komen pas nadat iedereen veilig is.
De eerste tien minuten als er geen acuut gevaar is
Fotografeer het scherm en noteer foutcode, tijd, binnen- en buitentemperatuur. Schrijf apart op of ruimteverwarming en warm tapwater nog werken en wat je hoort of ziet. Verander nog geen instellingen.
Controleer de zichtbare voeding, thermostaat en foutcode zoals de gebruikershandleiding van jouw exacte model voorschrijft. Een actuele hybride storingsroute gebruikt juist voeding, foutcode plus handleiding en thermostaat als eerste gebruikerschecks.6 Open geen toestel en werk niet aan bedrading of koudemiddel.
Reset alleen wanneer de handleiding dit voor deze fout toestaat en pas nadat je de code hebt vastgelegd. Blijft of keert de fout terug, stop dan met resetten en bel service.7
Test ruimteverwarming en warm tapwater afzonderlijk. Geef de servicepartij merk, model, serienummer, foutcode, temperaturen, foto’s en de ene uitgevoerde reset door. Vraag meteen wat je tot het bezoek wel en niet mag bedienen.
Test wat er nog werkt
Een icoon “cv-ketel”, “noodbedrijf” of “verwarmen” is nog geen bewijs dat er warmte wordt geleverd. Maak een korte functietest zonder instellingen te forceren:
- vraag via de normale thermostaatinstelling ruimteverwarming;
- wacht de normale opstarttijd uit de handleiding;
- controleer of radiatoren, convectoren of vloer daadwerkelijk warmer worden;
- test apart of warm tapwater beschikbaar blijft;
- noteer na hoeveel minuten de temperatuur stijgt of juist verder daalt.
Blijft het huis stabiel warm, dan heb je tijd om de juiste servicepartij en dekking uit te zoeken. Werkt alleen tapwater, alleen ruimteverwarming of geen van beide, meld precies dat resultaat. Bel bij kwetsbare bewoners, een huis dat snel kouder wordt of vorst meteen de storingsdienst en regel zo nodig een andere warme plek.
Hybride: test de ketel, veronderstel geen overname
Er bestaan hybride systemen die de cv-ketel bij een warmtepompstoring laten overnemen. Bosch beschrijft dat bijvoorbeeld expliciet voor de CS 5800i AW Hybride.8 Dat is bewijs voor die configuratie, niet voor iedere hybride, regelaar of storingscode.
Controleer daarom niet alleen of de ketel op het scherm staat, maar of hij werkelijk ruimteverwarming levert. Test warm tapwater apart. Levert de ketel geen warmte, is er ook een ketel- of gasstoring, of blijft de woning afkoelen, dan is “hybride” geen vangnet en behandel je de situatie als uitval zonder warmte.
All-electric: noodbedrijf is een functie, geen garantie
NIBE beschrijft voor passende systemen een tijdelijke noodstand waarin alleen de circulatiepomp en het elektrische verwarmingselement op het ingestelde vermogen werken.9 Een andere fabrikant laat tegelijk zien waarom je dit nooit mag veralgemeniseren: bij de all-electric Vincent werkt noodbedrijf bij enkele specifieke storingscodes niet.10
Zoek in de exacte handleiding of vraag de installateur daarom vijf dingen:
- is een elektrisch element werkelijk geplaatst en vrijgegeven;
- staat jouw foutcode noodbedrijf toe;
- levert die stand ruimteverwarming, warm tapwater of beide;
- wat is het maximale elektrische opnamevermogen in die stand;
- is de voeding en beveiliging daarvoor ontworpen?
Kijk niet alleen naar het thermische kW-getal op de offerte. Of extra elektrische voorzieningen nodig zijn, hangt van het maximale elektrische opnamevermogen en de installatievoorschriften af.11 Verhoog geen vermogensgrens en overbrug geen beveiliging om noodbedrijf te forceren.
Wat kost elektrisch noodbedrijf?
Een universele regel als “vier keer zoveel stroom” beantwoordt de verkeerde vraag. NIBE waarschuwt terecht dat elektrisch noodbedrijf duurder is dan compressorbedrijf, maar geeft geen algemene dagrekening.9 Reken daarom met jouw installatie:
verbruik in kWh = elektrisch opnamevermogen in kW × equivalente vollasturen
kosten = verbruik in kWh × jouw all-in stroomtarief
Met equivalente vollasturen bedoelen we het dagverbruik gedeeld door het maximale elektrische opnamevermogen. Bij 48 kWh en 6 kW zijn dat 8 equivalente uren. Het element kan in kloktijd langer aanstaan, omdat het tussendoor uitschakelt of niet steeds het volle vermogen gebruikt.
- Verbruik
- 24 kWh
- Kosten
- €7,20
- Verbruik
- 48 kWh
- Kosten
- €14,40
- Verbruik
- 72 kWh
- Kosten
- €21,60
De 6 kW, 4/8/12 uur en €0,30 zijn rekenaannames, geen marktgemiddelden of verwachte dagprijzen. Vervang ze door het ingestelde of gemeten vermogen, jouw eigen tarief en de kWh uit een aparte warmtepompmeter of app. Heb je alleen het totale huishoudverbruik, noteer dan begin en einde van het etmaal en trek je gebruikelijke overige verbruik af; dat blijft een grove schatting. Vergelijk de uitkomst achteraf met de werkelijk gemeten kWh over dezelfde periode.
De ongunstige case is niet alleen een hogere rekening. Is het element afwezig, door de fout geblokkeerd of elektrisch niet inzetbaar, dan levert deze som geen warmte op. Ga dan niet zoeken naar een hoger menugetal: regel tijdelijke warmte en bel de storingsdienst.
Geen verwarming: houd één kamer veilig warm
Breng eerst kwetsbare bewoners naar een ruimte die veilig warm blijft. Verwarm zo nodig één leefruimte in plaats van het hele huis. Gebruik een geschikt elektrisch verwarmingstoestel volgens zijn handleiding en sluit een grote verbruiker zoals een kachel bij voorkeur rechtstreeks aan op een geschikte wandcontactdoos; rol een kabelhaspel volledig uit.12 Verdeel niet op goed geluk meerdere zware kachels over verlengblokken.
Gebruik nooit een barbecue binnenshuis als warmtebron: barbecuerook bevat veel koolmonoxide en kan dodelijk zijn.13
Vriest het en heeft de warmtepomp geen stroom? Meld dat meteen bij de storingsdienst. Doe hetzelfde als de handleiding de getoonde foutcode een pomp- of circulatiestoring noemt. Probeer niet zelf het toestel warm te houden. Vraag of leidingen en buitenunit beschermd blijven en wat je bij jouw exacte model moet doen. Een Daikin-handleiding laat als concreet voorbeeld zien dat softwarematige vorstbescherming zonder stroom niet kan werken en dat glycol of vorstbeveiligingskleppen aparte installatiekeuzes zijn.14 Dat betekent niet dat jouw installatie hetzelfde is. Laat aftappen, glycol toevoegen of kleppen bedienen daarom aan de exacte handleiding en installateur over.
Krijg je één leefruimte niet veilig warm, is er een kwetsbare bewoner, of kan de storingsdienst bij vorst niet bevestigen dat leidingen en buitenunit beschermd zijn? Regel dan een andere warme verblijfplaats en laat de installatie met spoed beoordelen.
Wat vraag je van de storingsdienst?
“24/7 bereikbaar” zegt alleen wanneer je kunt melden. Eneco in Huis noemt bijvoorbeeld bellen in de nacht en het weekend, maar publiceert op die storingspagina geen exacte aankomst- of volledige hersteltijd.6 Vraag daarom bij het eerste contact vijf afzonderlijke antwoorden:
- wat is mijn dossiernummer en wanneer volgt de eerste diagnose;
- kan de fout op afstand worden beoordeeld;
- wanneer staat een bezoek gepland;
- is een waarschijnlijk onderdeel beschikbaar;
- wat is de verwachte datum van volledig herstel en welke tijdelijke voorziening is mogelijk?
Vraag vóór betaald niet-veiligheidswerk om een uitsplitsing van voorrijden, diagnose en arbeid, avond/weekend, onderdelen, koudemiddel, hulpmiddelen en tijdelijke warmte. Meld een mogelijk productdefect zodra de situatie veilig is ook schriftelijk bij de verkoper: bij de wettelijke productroute is die partij het aanspreekpunt en niet automatisch de fabrikant.15 Noodzakelijk veiligstellen gaat voor; leg de toestand en kosten dan zo goed mogelijk vast.
De volledige verschillen tussen productrecht, installatieafspraak en fabrieksgarantie staan bij garantie op je warmtepomp. Is de oorspronkelijke partij verdwenen, gebruik dan de route voor een failliete installateur.
Leg dit vóór de winter klaar
- merk, exact model, serienummer en actuele gebruikershandleiding;
- foto van groep, beveiliging en de ingevulde elektrische gegevens van noodbedrijf;
- schriftelijke bevestiging wat ketel of noodstand bij een storing wel en niet levert;
- storingsnummer, verkoper, installateur en servicepartij;
- contractregels voor bereikbaarheid, reactie, bezoek, herstel, onderdelen en tijdelijke warmte;
- één geschikt tijdelijk verwarmingstoestel en een vooraf gekozen veilige wandcontactdoos;
- een plan voor kwetsbare bewoners en een alternatieve warme verblijfplaats.
De nuttigste wintervoorbereiding is geen geruststellend label op een contract, maar een getest vangnet, de juiste handleiding en een schriftelijke herstelroute.
Hoe vaak heeft mijn warmtepomp onderhoud nodig, wat kost dat — en wat gebeurt er als ik het oversla?
Er is geen interval dat voor elke warmtepomp klopt: volg het exacte model en contract. Als prijsoriëntatie publiceert Vereniging Eigen Huis €120–215 per jaar voor alleen de warmtepomp en €240–330 voor hybride inclusief cv-ketel; controleer de dekking. Sla je een voorgeschreven beurt over, dan mis je een controlemoment en kan extra garantie worden geraakt. Je wettelijke rechten blijven bestaan, maar een aantoonbaar door achterstallig onderhoud veroorzaakt defect hoeft niet gratis te worden hersteld. Bij foutcode, lekkage, nieuw geluid of onverklaard hoger verbruik bel je eerder.
Welke garantie krijg ik op mijn warmtepomp — en moet ik het product zelf registreren?
Er is geen standaard aantal garantiejaren en je hoeft niet altijd zelf te registreren. Voor wettelijke productrechten is de verkoper je aanspreekpunt; die rechten hebben geen vaste termijn. Extra garanties verschillen per model en contract. Laat vóór je tekent vastleggen wie storingen oplost, welke kosten gedekt zijn en wie registreert. Gemiste commerciële registratie wist wettelijke rechten niet.
Wat gebeurt er als mijn installateur failliet gaat — en hoe bescherm ik mezelf van tevoren?
Controleer in het Centraal Insolventieregister of de juridische naam op jouw contract failliet is en noteer de curator. Betaal niets nieuws, bewaar contract, betaalbewijzen en foto's en kies hieronder jouw situatie. Je kunt een aanbetaling geheel, gedeeltelijk of niet terugkrijgen. Een fonds telt alleen mee met dekking voor jouw project; een garantie helpt alleen volgens de concrete voorwaarden.
Moet mijn meterkast worden aangepast, en wat kost dat?
Niet automatisch. Laat voor het exacte warmtepompmodel berekenen wat het maximaal elektrisch vraagt — inclusief bijverwarming — en wat er tegelijk gebeurt met koken, laden en andere zware apparaten. Past dat binnen je aansluiting en groepenkast, dan kost de aanpassing €0. Voor uitbreiding of vervanging van de groepenkast noemt Vereniging Eigen Huis ongeveer €500–€1.000. Overig werk achter de meter en een wijziging door de netbeheerder vragen een aparte prijs.
METHODOLOGIE 15 bronnen, geclassificeerd op type
15 bronnen, geclassificeerd op type
Elke claim in dit antwoord verwijst naar een genummerde bron. Klik op de cijfers in de tekst voor een korte preview, of bekijk hieronder de volledige lijst — gefilterd op brontype.